Kreativna Evropa donijela više od 17 miliona KM korisnicima iz BiH
Broj prijava iz Bosne i Hercegovine porastao je sa 30 u 2022. na rekordne 124 u 2025. godini, ali je istovremeno značajno pala stopa uspješnosti
Organizacije iz Bosne i Hercegovine sve ozbiljnije koriste mogućnosti koje nudi program Kreativna Evropa, a rezultati pokazuju koliko se interes za evropske fondove povećao u samo nekoliko godina. U aktuelnom programskom periodu domaći korisnici već su osigurali više od 17 miliona KM, što je dvostruko više nego tokom cijelog prethodnog ciklusa. Kreativna Evropa vodeći je program Evropske unije namijenjen podršci kulturi, kreativnosti i audiovizuelnom sektoru. Iako aktuelni programski period traje do 2027. godine, organizacije iz Bosne i Hercegovine već su ostvarile rezultate koji nadmašuju prethodni ciklus. Interes za program raste iz godine u godinu. U 2022. godini iz Bosne i Hercegovine podneseno je 30 prijava, godinu kasnije 51, zatim 53 u 2024., dok je 2025. zabilježen rekordan broj od 124 prijave. To znači da je broj prijava za samo tri godine povećan za više od 313 posto. Kreativna Evropa pritom nije namijenjena isključivo velikim kulturnim institucijama. Prijaviti se mogu kulturne ustanove, udruženja, fondacije, pozorišta, muzeji, biblioteke, galerije, izdavači, filmske i produkcijske kuće, festivali, televizijske i medijske organizacije, obrazovne ustanove, lokalne i regionalne vlasti te drugi subjekti iz kulturnog i kreativnog sektora. Program Kreativna Evropa za period od 2021. do 2027. godine raspolaže budžetom od približno 2,44 milijarde eura. To je značajno više u odnosu na prethodni ciklus, kada je za period od 2014. do 2020. godine bilo izdvojeno 1,47 milijardi eura. Program je podijeljen na tri cjeline: Kultura, MEDIA i Međusektorski potprogram. U 2024. godini iz Bosne i Hercegovine podnesene su 53 prijave, od kojih je podržano 16 projekata. Njihova ukupna vrijednost iznosila je 3.627.426,58 eura, odnosno približno 7,09 miliona KM. Od toga je osam projekata podržano kroz potprogram Kultura, pet kroz MEDIA-u, a tri kroz Međusektorski potprogram. Prema trenutno raspoloživim podacima za 2025. godinu, od 124 prijave podržano je 14 projekata, ukupne vrijednosti približno 1.075.431 euro. Veliki rast interesa, međutim, donio je i mnogo jaču konkurenciju. Stopa uspješnosti pala je sa 33,3 posto u 2023. godini i 30,2 posto u 2024. na svega 11,3 posto u 2025. Zbog toga naredni cilj nije samo povećanje broja prijava, već i njihova kvaliteta. Rast interesa za program u značajnoj mjeri prati kontinuirana podrška koju korisnicima pruža BiH Desk Kreativne Evrope, uspostavljen pri Ministarstvu civilnih poslova Bosne i Hercegovine. Desk je tokom protekle godine organizovao informativne dane i radionice u Sarajevu, Banjoj Luci, Mostaru, Livnu, Ljubuškom, Trebinju, Tuzli, Stocu, Višegradu, Orašju, Širokom Brijegu i Istočnom Sarajevu. Na tim događajima okupilo se više od 600 učesnika iz kulturnog, kreativnog, audiovizuelnog, obrazovnog, javnog i nevladinog sektora. Veći broj prijava sam po sebi ne znači i veći broj odobrenih projekata. Organizacijama se zato preporučuje da pripremu počnu dovoljno rano, detaljno analiziraju uslove poziva, jasno definišu ciljeve i aktivnosti te realno planiraju budžet. Važan dio pripreme predstavlja i pronalazak međunarodnih partnera. Poseban cilj je da organizacije iz Bosne i Hercegovine u evropskim konzorcijima ne budu samo partneri već da preuzimaju i ulogu koordinatora. Na taj način povećavaju se sredstva koja ostaju domaćim korisnicima, ali i njihov utjecaj na sadržaj i realizaciju projekata. Trenutno je u okviru Kreativne Evrope otvoreno devet poziva za dostavljanje projektnih prijedloga. Uslovi za učešće, budžeti i rokovi objavljuju se na službenom Funding & Tenders portalu Evropske komisije. BiH Desk Kreativne Evrope potencijalnim aplikantima pruža individualna savjetovanja, pomaže pri izboru odgovarajućeg poziva i registraciji na portalu, pojašnjava pravila programa te daje podršku u razradi projektnih ideja. Desk pomaže i pri povezivanju s međunarodnim partnerima, što je posebno važno za projekte koji zahtijevaju saradnju organizacija iz više zemalja. - Rezultati ostvareni od 2022. do 2025. potvrđuju da organizacije iz Bosne i Hercegovine imaju ideje, znanje i potencijal za ravnopravno sudjelovanje u evropskim projektima. Ministarstvo civilnih poslova Bosne i Hercegovine poziva sve potencijalne prijavitelje da rekordan interes iz 2025. pretvore u još veći broj kvalitetnih, konkurentnih i uspješno financiranih projekata - saopćeno je iz Ministarstva civilnih poslova Bosne i Hercegovine.
IZVOR: oslobodjenje.ba